فهرست محصولات بر اساس پدیدآور : ملا احمد نراقی(ره)

«ملا احمد نراقی» ، فرزند مرحوم «حاج ملا مهدی نراقی» ، در سال 1185 هجری قمری(1)مطابق با 1150 شمسی در نراق(2)متولد شد. او از فحول علمای دین، و اکابر مجتهدین شیعه می باشد، که در علم فقه، اصول، حدیث، رجال، نجوم، ریاضی، معقول و منقول، ادبیات و شعر تبحر داشته و علاوه بر علوم متداول عقلی و نقلی در بسیاری از علوم دیگر مهارتی بسزا داشته(3)ملا احمد نراقی فردی زاهد، متقی، و در اوصاف حمیده و اخلاق فاضله زبانزد خاص و عام بوده و در فخر و فضل او همین بس که استاد خاتم الفقها مرحوم «شیخ مرتضی انصاری» - اعلی الله مقامه الشریف - بوده است. صاحب «روضات الجنات» او را اینچنین ستوده: «... او دریایی مواج، بحری متلاطم، استادی ماهر، استوانه اکابر، ادیبی شاعر، و فقیهی برازنده، از بزرگان دین و عظمای مجتهدین به شمار می آمد. از دانش پر، و از کودکی صدفی مملو از در بود. نراقی مجتهدی جامع بود و از اکثر علوم، بویژه اصول، فقه، ریاضی و نجوم بهره کامل و کافی داشت..» . (4) مرحوم نراقی از علمای طراز اول قرن سیزده هجری و سر آمد آنان بوده، و در عین داشتن ریاست و شهرت، در توجه به احوال اشخاص ناتوان و بی بضاعت بسیار کوشا بوده و با شفقت و [14] ملاطفت همواره ملجا مراجعات بوده. تلاش بی وقفه او در تحصیل علم و کمالات، و اخلاق وارسته او در ارشاد و هدایت، و اهتمام او به نگهداری از طلاب و اداره زندگی آنها نقشی بسزا در پیشرفت مذهب داشته. آثار گرانبهای علمی او در زمینه های گوناگون، نشانه جامعیت اوست. و ویژگی دیگراو در پدیدآوردن این اثرهای ارزنده، پیروی و متابعت او از پدرش می باشد، زیرا با تلاش او تصانیف پدرش به دنیای علمی معرفی شد. پدرش مرحوم ملا مهدی نراقی در فقه کتاب «معتمد الشیعه» را تالیف نمود و او کتاب «مستند الشیعه» را. پدر کتاب «مشکلات العلوم» را در فنون مختلف به رشته تحریردر آورد، و پسر کتاب «خزائن» را در تکمیل آن. پدر در علم اخلاق کتاب شریف «جامع السعادات» را بنگاشت، و پسر کتاب «معراج السعادة» را. او همچنین بسیاری از آثارمرحوم پدر را شرح نموده و بدین وسیله همواره نام و یاد او را در خاطره ها زنده نگه داشت، و به ادعای بسیاری باعث شهرت پدر گردید. تالیفات مرحوم نراقی، هم در زمان خودش و هم پس از او مورد عنایت و مراجعه علمابوده، به طوری که فقیه بزرگ شیعه مرحوم «سید کاظم یزدی» صاحب «عروه» - رضوان الله تعالی علیه - همیشه سه کتاب مهم فقهی در نزدش عزیز و مورد مراجعه بوده که یکی از آنها مستند مرحوم نراقی است(5)مرحوم نراقی از روحی لطیف و ذوقی سرشار برخوردار بوده، و اشعار عرفانی و اخلاقی بسیاری سروده که حاوی مضامین توحیدی است و در دو دیوان به نام او جمع آوری شده. یکی «دیوان اشعار» و دیگری دیوان مثنویات او که به نام «طاقدیس» مشهور است و بارهادر ایران چاپ شده. کتاب طاقدیس که به سبک و روش مثنوی ملای رومی است، شامل قصص و داستانهای اخلاقی و تربیتی است که با نظمی شیوا و دلنشین به رشته تحریر در آمده. او دراشعارش به صفایی تخلص می کرده. از اشعار نغز اوست: ساقی به یاد یار بده ساغری ز می از آن گنه چه باک که باشد به یاد وی من ژنده پوش یارم و دارم به جان او ننگ از قبای قیصر و عار از کلاه کی تا کی دلا به مدرسه طامات طرهات بشنو حدیث یار دو روزی ز نای نی واعظ مگو حدیث بهشت و قصور و حور ماتوسن هوا و هوس کرده ایم پی ما عندلیب گلشن قدسیم باغ ما ایمن بود زباد خزان و هوای دی زاهد برو چه طعنه مستی زنی که هست مست از خیال دوست صفایی نه مست می(6) [15] یا رب ز بخت ماست که شد ناله بی اثر یا هرگز آه و ناله و زاری اثر نداشت زان بی نشان ز هر که نشان جستم ای عجب دیدم چو من ز هیچ نشانی خبر نداشت گفتم علاج غم به دعای سحر کنم غافل از اینکه تیره شب ما سحر نداشت دردا که دوش طاعت سی سال خویش را دادم به می فروش به یک جرعه برنداشت دنیا و آخرت همه دادم به عشق و بس شادم که این معامله یک جو ضرر نداشت گر ترک عشق کرد صفایی عجب مدار بیچاره تاب محنت از این بیشتر نداشت(7) ای خدا خواهم برون از هر دو عالم عالمی تا ز رنج جسم و جان آنجا برآسایم دمی این خمار کهنه ما را کجا باشد علاج از سبو یا خم دریغا گر ز می بودی یمی زخم دل را مرهمی جستم طبیبی دید و گفت زخم شست قاتلی هست این ندارد مرهمی آدمی زادی که می گویند، اگر این مردمند ای خوشا جایی که در آنجا نباشد آدمی(8) 1. مرحوم «سید محسن امین» در «اعیان الشیعه» (ج 10، ص 183) در تاریخ تولد ملا احمد نراقی بین سال 1185 و 1186 تردید دارد، اما مؤلف «لباب الالقاب» مرحوم «ملا حبیب الله شریف کاشانی» تصریح می کند که دستخط مرحوم نراقی را در مورد تاریخ تولدش دیده که سال 1185 بوده. رجوع کنید به: «لباب الالقاب» ، ص 96.2. نراق - بفتح نون - نام یکی از قصبات قدیمی است که پیش از این اهمیتی بیش از این داشته (لغت نامه دهخدا، ج 20، ص 419) فاصله آن تا شهر کاشان ده فرسخ می باشد.3. ریحانة الادب، ج 6، ص 1604. روضات الجنات، ج، 1، ص 95.5. به نقل از استاد گرامی آقای «سید عبد العزیز طباطبایی» از قول نوه مرحوم «سید کاظم یزدی» (ره) . دو کتاب دیگر هم عبارتند از: «جواهر الکلام» و «جامع الشتات» مرحوم «میرزای قمی»6. کتاب خزائن، ص 219.7. طاقدیس، ص 456.8. طاقدیس، ص 467